Od pięciu dni do trzech tygodni z rówieśnikami z innych krajów, warsztaty zamiast zwiedzania i grant, który dokłada się do podróży oraz pobytu. Tak wyglądają wymiany młodzieżowe Erasmus+, mniej znana część programu kojarzonego głównie z semestrem za granicą. Mogą w nich wziąć udział osoby w wieku od 13 do 30 lat, ale zgłoszenie zawsze idzie przez organizację. Poniżej: kto może pojechać, co finansuje program i jak szukać projektu — a na końcu można sprawdzić, czy taki wyjazd pasuje do twojego stylu podróżowania.
Wymiana młodzieżowa (ang. youth exchange) to jedna ze ścieżek programu Erasmus+, o której studenci słyszą rzadziej niż o wyjeździe na studia. Według Komisji Europejskiej to spotkanie grup młodych ludzi z co najmniej dwóch różnych krajów, którzy przez krótki czas wspólnie realizują program uczenia się pozaformalnego. W praktyce oznacza to warsztaty, ćwiczenia, debaty, odgrywanie ról, symulacje i zajęcia na świeżym powietrzu, wszystko poza szkolną czy uczelnianą salą.
Cele są jasno opisane: dialog międzykulturowy i poczucie bycia Europejczykiem, rozwój umiejętności i postaw, przełamywanie uprzedzeń i stereotypów oraz zwracanie uwagi na ważne społecznie tematy. Dla studenta z niewielkim budżetem to sposób na wyjazd, w którym najważniejszy jest wspólny projekt, a nie lista zabytków do odhaczenia.
Wymiany są przeznaczone dla młodych ludzi w wieku od 13 do 30 lat, mieszkających w krajach organizacji wysyłającej i przyjmującej. Każda grupa jedzie z co najmniej jednym liderem, który musi mieć skończone 18 lat. Liderzy i facylitatorzy nie wliczają się do limitu uczestników. Przewodnik po programie podaje też konkretne liczby:
Wymiana trwa od 5 do 21 dni, nie licząc dni podróży. To wyraźnie krócej niż semestr na zagranicznej uczelni, więc taki wyjazd łatwo zmieścić w przerwie między sesjami. Spotkanie musi się odbyć w kraju jednej z organizacji biorących udział w projekcie, przy czym Białoruś i Rosja są wykluczone jako miejsce działań.
Ważne zastrzeżenie: w tej formule Erasmus+ nie finansuje akademickich wyjazdów studyjnych, wymian nastawionych na zysk, wyjazdów, które można uznać za turystykę, podróży wakacyjnych, festiwali ani tras z występami. Nie jest to więc tani urlop, tylko projekt z programem dnia, przygotowaniem przed wyjazdem i podsumowaniem po powrocie.
Grant Erasmus+ wspiera podróż oraz praktyczne koszty związane z samą wymianą. Pieniądze otrzymuje organizacja realizująca projekt, a kwoty wynikają ze stawek zapisanych w Przewodniku po programie Erasmus+ na 2026 r. Najważniejsze pozycje to:
Organizacja może poprosić uczestników o wpłatę przed wyjazdem, ale według przewodnika kwota musi być bardzo niska, proporcjonalna do grantu, jasno uzasadniona i zbierana bez zysku. Od osób z mniejszymi szansami w ogóle nie wolno jej pobierać.
Tu kryje się główna różnica wobec innych wyjazdów: na wymianę młodzieżową nie aplikuje się samodzielnie. Wniosek o grant składa organizacja, np. stowarzyszenie, instytucja publiczna albo nieformalna grupa co najmniej czterech młodych osób w wieku 13–30 lat, i robi to w narodowej agencji Erasmus+ swojego kraju. Kto chce pojechać, powinien więc szukać organizacji młodzieżowej prowadzącej takie projekty albo razem ze znajomymi przygotować własny.
Przewodnik po programie wyznacza organizacjom dwa terminy składania wniosków w roku: jeden dla projektów zaczynających się między czerwcem a grudniem, drugi dla tych, które zaczynają się od stycznia do maja kolejnego roku. Konkretne daty naborów warto sprawdzać na stronie narodowej agencji Erasmus+. Inne pomysły na wakacyjny wyjazd przy małym budżecie można znaleźć w dziale Studenckie wyjazdy.
Wolontariat w Europejskim Korpusie Solidarności jest skierowany do osób w wieku 18–30 lat, które rejestrują się indywidualnie w portalu EKS. Na wyjazd na studia w ramach Erasmus+ student zgłasza się sam. Wymiana młodzieżowa jest krótsza, grupowa i zawsze wymaga udziału organizacji, za to jest dostępna już dla 13-latków.
Efekty udziału w wymianie potwierdza certyfikat Youthpass. Organizacje mają pomagać uczestnikom w rozpoznaniu i opisaniu tego, czego się nauczyli. Przewodnik podkreśla, że młodzi powinni aktywnie uczestniczyć we wszystkich czterech etapach projektu i jak najwięcej współtworzyć program. Przed wyjazdem przechodzą przygotowanie językowe, międzykulturowe i związane z zadaniami, a bezpieczeństwo uczestników trzeba zaplanować już na starcie prac.
Wymiana młodzieżowa Erasmus+ to od 5 do 21 dni pracy w międzynarodowej grupie dla osób w wieku 13–30 lat. Program dokłada się do podróży i pobytu, a ewentualna wpłata uczestnika ma być bardzo niska. Zgłoszenie zawsze idzie przez organizację lub nieformalną grupę młodych, nie bezpośrednio przez uczestnika.
Źródło: Komisja Europejska — Erasmus+ i Europejski Portal Młodzieżowy; opracowanie własne.
5 pytań · minuta
poleca:
