Tani lot do Lizbony, pociąg do Pragi, weekend w Dublinie — w strefie Schengen granice zwykle przekracza się bez zatrzymywania, więc łatwo zapomnieć o dokumentach. A potem na lotnisku, w hostelu albo przy kontroli policji okazuje się, że prawo jazdy to za mało. Portal Your Europe Komisji Europejskiej wyjaśnia, co musi być w plecaku i gdzie kontrola jest pewna — a na końcu możesz sprawdzić, czy jesteś gotowy/gotowa do drogi.
Jako obywatel UE masz prawo swobodnie podróżować po 27 krajach Unii, a także po Islandii, Liechtensteinie, Norwegii i Szwajcarii, które do UE nie należą, ale są w strefie Schengen. W podróży musisz jednak mieć przy sobie ważny paszport albo ważny dowód osobisty. Dzieci i osoby niepełnoletnie muszą mieć własny dokument.
Your Europe mówi też wprost, czego nie traktować jako dokumentu podróży: prawo jazdy czy karta bankowa nim nie są i mogą nie zostać uznane za dowód tożsamości.
Przy przekraczaniu granic wewnętrznych strefy Schengen zazwyczaj nie trzeba okazywać paszportu ani dowodu. Są jednak sytuacje, w których dokument trzeba pokazać na pewno:
Irlandia stosuje własną politykę wizową i graniczną, bo jest zwolniona z przepisów Schengen. Dlatego przy wjeździe do niej i przy wyjeździe trzeba pokazać na granicy paszport albo dowód. Irlandia współpracuje jednak z krajami Schengen m.in. w sprawach sądowych i policyjnych. Cypr należy do UE, ale na liście krajów Schengen ma zaznaczone, że kontrole na granicach wewnętrznych jeszcze nie zostały zniesione.
Policja może sprawdzić tożsamość podróżnych również w głębi kraju — szczególnie na obszarach przygranicznych, w portach, na lotniskach i na dworcach kolejowych. W niektórych państwach trzeba mieć dokument tożsamości przy sobie przez cały pobyt. Kto podczas lokalnej kontroli nie ma dokumentu potwierdzającego tożsamość, może dostać karę grzywny. Dlatego Your Europe radzi zawsze nosić przy sobie paszport lub dowód.
Bez wymaganego dokumentu władze mogą odmówić wjazdu. Najpierw muszą jednak dać szansę, żeby w rozsądnym terminie zdobyć potrzebne dokumenty albo w inny sposób udowodnić, że jest się obywatelem UE. Obowiązek udowodnienia obywatelstwa spoczywa na podróżnym. Gdy ktoś nie zostanie wpuszczony do innego kraju UE, powinien skontaktować się ze swoją ambasadą lub konsulatem w tym kraju.
Odmowa wjazdu z innych powodów zdarza się tylko wyjątkowo — ze względu na porządek publiczny, bezpieczeństwo lub zdrowie publiczne. Władze muszą wtedy udowodnić „rzeczywiste, aktualne i dostatecznie poważne zagrożenie”, a decyzję wydać na piśmie, z uzasadnieniem i informacją, jak się odwołać.
Poza UE i Schengen potrzebny jest ważny paszport, a w niektórych krajach także wiza. Przed wyjazdem trzeba sprawdzić warunki wjazdu, np. jak długo paszport musi być ważny. Przy powrocie do UE dokument musi być ważny w dniu powrotu.
Gdy za granicą, poza UE, zgubisz paszport albo ktoś go ukradnie, a Polska nie ma w tym kraju ambasady ani konsulatu, możesz zwrócić się do placówki dowolnego innego kraju UE. Może ona pomóc np. w razie poważnego wypadku lub choroby albo wydać tymczasowy dokument podróży. Więcej pomysłów na wyjazdy znajdziesz w naszym dziale Podróże po Europie.
Na wyjazd po Europie zabierasz ważny dowód osobisty albo paszport — prawo jazdy i karta bankowa go nie zastąpią. W strefie Schengen kontrole są rzadkie, ale pewne przy wjeździe do Irlandii i na Cypr, przy tymczasowych kontrolach granicznych i przy policyjnych kontrolach na lotniskach czy dworcach. Poza Unią potrzebny jest paszport, a czasem wiza.
5 pytań · minuta
poleca:
